AB’de 2024’te 120.000 göçmen geri itildi: Bulgaristan, Türkiye’ye yönelik geri itmelerle ilk sırada
Yeni bir rapora göre, Avrupa’da geri itmelerin sayısı son yıllarda ‘keskin’ bir artış göstererek ‘sistematik’ bir uygulama haline geldi. Bulgaristan, Türkiye’ye yönelik 52.534 geri itme ile 2024 sıralamasında ilk sırada yer alıyor.
Dokuz sivil toplum kuruluşu (STK) tarafından hazırlanan ortak göçmen raporuna göre, Avrupa Birliği’nin (AB) dış sınırlarında 2024 yılında ulusal makamlar tarafından düzensiz göçmenlere karşı 120.000’den fazla geri itme vakası kaydedildi.
Pazartesi sabahı açıklanan rapor, hem AB yönetmeliklerinde hem de uluslararası hukukta yer alan bir hak olan ‘sığınma prosedürüne erişimi’ engellemek için göçmenlerin sınır dışı edilmesine yönelik yasa dışı bir uygulama olan ‘geri itmelerin’ Avrupa’daki boyutunu gözler önüne seriyor.
Hükümet servisleri, STK’lar ve araştırma gruplarından veri toplayan konsorsiyum, geçen yıl AB sınırlarından “en az” 120.457 geri itmenin gerçekleştiği sonucuna vardı.
Bu, göçmenlerin uluslararası koruma başvurusunda bulunamadan ve bireysel bir değerlendirmeye tabi tutulmadan ulusal topraklardan çıkarıldığı anlamına geliyor.
Rapora göre bu geri göndermeler, “sıklıkla” şiddet kullanılarak yapılmış, sığınmacılar sınır muhafızları tarafından dövülmüş, denizde terk edilmiş veya ormanda soğuktan ölmeye bırakılmışlardır.
Toplam 120.457 geri itme sayısı, üye ülkeler arasındaki olaylar hariç olmak üzere, AB ülkelerinden AB üyesi olmayan ülkelere doğru geri itilmeleri ifade ediyor. (Farklı durumlarda geri itilen göçmenler ayrı ayrı hesaplanıyor).
Bulgaristan, Türkiye’ye yönelik 52.534 geri itme ile 2024 sıralamasında başı çekiyor. AB’nin sınır güvenliğinden sorumlu ajansı Frontex’in, geri itmelerin yaşandığı iddia edilen bölgelerden “uzak tutulduğu” ve bunun da ‘Temel Haklar Sorumlusu’ olan ajansın etkinliğini sınırladığı söyleniyor.
Bulgaristan’ı Yunanistan (14.482), Polonya (13.600), Macaristan (5713), Letonya (5.388), Hırvatistan (1905) ve Litvanya (1002) takip ediyor.
Çalışma Libya (21,762) ve Lübnan’ı (3,768) da kapsıyor çünkü bu ülkeler tarafından gerçekleştirilen durdurmalar (daha doğrusu “geri kabüller”) İtalya, Kıbrıs ve AB kurumlarının “doğrudan ve kapsamlı” desteği ile yapılıyor.
Mayıs 2024’te Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen Beyrut’a giderek Lübnan’a düzensiz göç akışını yönetmesi ve krizden etkilenen ülkenin ekonomisini ayakta tutması için 1 milyar euro değerinde yardım yapılacağını duyurdu.
Geri itmeler, özellikle 2015-2016 göç krizinden sonra AB’de uzun zamandır tekrarlanan bir tartışma konusu olmuş ve sınır muhafızlarına yönelik eleştirilerin devam etmesine yol açarak iç soruşturmalara, medyada ifşaatlara ve davalara neden oldu.
Raporun önsözünde “Avrupa’nın dış sınırlarında yaşanan geri itmelerin sayısı son yıllarda hızla artmış, öyle ki AB göç politikasında sistematik bir uygulama haline gelmiştir” ifadeleri kullanıldı.
Raporda, “Geri itmelerle ilgili süregelen raporlar, AB’nin en temel insan haklarından birine saygı gösterilmesini sağlama konusunda sistematik bir başarısızlığa işaret etmektedir,” denildi.
Benzer bir argüman, geçtiğimiz ay Yunanistan’ı sığınmacılara karşı “sistematik” geri itmeler uygulamaktan suçlu bulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından da kullanıldı.
