Tahran: ABD’nin ekonomik baskı politikası sonuçsuz kalacak

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD’nin yeni ekonomik yaptırım paketinin sonuç vermeyeceğini belirterek, Washington’ın “ekonomik baskı” tehditlerine karşı Tahran’dan bir kez daha yanıt verdi.

Pezeşkiyan, çarşamba günü yaptığı açıklamada, “Hükümetin ekonomik birimlerinin öngördüğü tedbirlerle Amerika, bu aşamada ekonomik baskı uygulayarak hiçbir şey elde edemeyecek. Savaşta da hiçbir şey elde edemedi,” dedi. Açıklamalar, İran devlet haber ajansı ISNA tarafından aktarıldı.

Pezeşkiyan, “İlkelerimiz, sorunları karşılıklı etkileşim ve müzakere yoluyla anlamak ve çözmek üzerine kurulu. Ancak aynı zamanda, bugüne kadar yaptığımız gibi ekonomik baskılara karşı kararlılıkla duracağız ve bunu sürdürmeye devam edeceğiz,” ifadelerini kullandı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, pazartesi günü İran’ı “ekonomik olarak boğmaya” yönelik planları açıklamış ve kampanyaya katılmayan ülkeleri ağır sonuçlarla karşı karşıya kalacakları konusunda uyarmıştı. İran yönetimi ise yeni tedbirlerin etkisini küçümsüyor. Tahran, 1979’daki İslam Devrimi’nin ardından uygulanmaya başlayan ve ülke ekonomisini onlarca yıldır ağır şekilde etkileyen yaptırımlara zaten uzun süredir maruz kalıyor.

İran ile ABD arasındaki müzakereler, iki tarafın stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın kontrolü konusunda anlaşmazlık yaşaması nedeniyle durma noktasına geldi.

Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatının normal şartlarda yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik su yolundaki deniz trafiği büyük ölçüde durma noktasına gelirken, bu durum küresel enerji piyasalarında ciddi aksamalara yol açıyor.

İran, 28 Şubat’ta savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol sağlarken, boğazdan geçen gemilerden ücret talep etmeye çalışıyor.

Washington ise boğazda savaş öncesindeki serbest seyrüsefer düzenine dönülmesini istiyor. ABD Başkanı Donald Trump da Washington’ın su yolu üzerinde “tam kontrole” sahip olduğunu öne sürdü.

Hürmüz Boğazı’nda askeri gemilere geçiş yasağı mı geliyor?

Tahran, İslam Cumhuriyeti’nin Umman ile yürüttüğü müzakereler kapsamında varılması planlanan anlaşma uyarınca askeri gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin verilmeyeceğini açıkladı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, salı gecesi devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, iki ülkenin üst düzey diplomatlarının kritik öneme sahip su yolundaki ticari deniz taşımacılığının yönetimini görüşmek üzere bir araya geldiğini ve salı günü bir mutabakata vardığını söyledi.

Garibabadi, “Bu mutabakat bağlayıcı hale gelirse Hürmüz Boğazı’ndan hiçbir askeri geminin geçmesine izin verilmeyecek,” dedi ve “Hiçbir askeri gemi” diyerek sözlerini yineledi.

Garibabadi, askeri gemilerin geçişine ilişkin daha fazla ayrıntı vermek yerine, boğaz üzerinden oluşturulması planlanan ticari güzergâh hakkında bilgi verdi.

Buna göre Umman Körfezi’nden Basra Körfezi’ne giriş yapan gemiler güzergâhın tamamında İran karasularından geçecek. Basra Körfezi’nden çıkış yapan gemiler ise güzergâhın bir bölümünde İran, diğer bölümünde ise Umman’ın karasularını kullanacak.

Trump yönetimi, küresel ticaret açısından kritik önemdeki geçişten çıkış güzergâhının İran ve Umman tarafından ortak yönetilmesini de içeren gelişmekte olan anlaşmanın bazı bölümlerine karşı olduğunu Maskat’a bildirdi.

Trump daha önce, “engel olmaya kalkarsa” Umman’ı “feci şekilde bombalamakla” tehdit etmişti.