Trump’ın Gazze’nin kontrolünü ‘ele geçirme’ planı uluslararası tepkiye yol açtı
Trump’ın harap olmuş Gazze Şeridi’ni ‘devralabileceği’ yönündeki açıklamaları, Orta Doğu da dahil olmak üzere küresel kamuoyunda tepkiyle karşılandı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Salı günü Gazzelilerin kalıcı olarak başka yerlere yerleştirilmesinin ardından ABD’nin bu bölgeyi “devralabileceği” yönündeki açıklaması Orta Doğu ve diğer ülkeler tarafından kınanırken, İsrail kabine üyeleri tarafından kutlandı.
Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Washington’da düzenlediği basın toplantısında, “ABD, Gazze Şeridi’ni devralacak ve biz de bu işi başaracağız,” dedi.
Filistinlilerin “şu anda Gazze’de yaşayamayacağını” ve İsrail ile Hamas arasında 15 aydır süren savaş nedeniyle harap olan bölgenin “Orta Doğu’nun Rivierası” haline getirilebileceğini de sözlerine ekledi.
Kararın “hafife alınmadığını” belirten Trump, bu fikri tartıştığı adı açıklanmayan liderlerden üst düzey destek aldığını iddia etti.
Birleşmiş Milletler’deki (BM) Filistin delegasyonunun lideri Riyad Mansur, Trump’ın önerisi doğrultusunda Gazze’deki Filistinlilerin başka ülkelere yerleştirilmek yerine “asıl evlerine” taşınmalarına izin verilmesi gerektiğini vurguladı.
Mansur, “Gazzelileri ‘mutlu ve güzel bir yere’ göndermek isteyenler, İsrail işgali altındaki ‘asıl evlerine’ geri dönmelerine izin verin,” dedi. “Orada güzel yerler var ve bu yerlere dönmekten mutlu olacaklardır.”
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı bir açıklama yayınlayarak, Filistinlileri anavatanlarından uzaklaştırmaya yönelik her türlü girişimi reddettiğini ve Filistin devleti olmadan İsrail ile ilişki kurmayacağını belirtti.
“Suudi Arabistan, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin devletinin kurulması için aralıksız çabalarını sürdürecek ve bu olmadan İsrail ile diplomatik ilişkiler kurmayacaktır,” denilen açıklamada, bunun “müzakere edilemez” olduğu da belirtildi.
Cumartesi günü aralarında Mısır, Ürdün ve Suudi Arabistan’ın da bulunduğu bir grup Arap ülkesi Trump’ın Gazzelilerin komşu ülkelere taşınması önerisini reddederek ortak bir açıklama yayınladı ve Filistinlilerin naklini ya da “yerlerinden edilmesini” teşvik eden herhangi bir planın bölgedeki istikrarı tehdit edeceğini belirtti.
Bu arada Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü çarşamba günü düzenlediği basın toplantısında, Pekin’in Filistinlilerin Gazze Şeridi’nden “zorla nakledilmesine” karşı olduğunu söyledi ve “Filistinlilerin Filistin üzerindeki egemenliğinin Gazze’nin savaş sonrası yönetiminin temel ilkesi olduğunu her zaman savunduğunu” sözlerine ekledi.
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, hükümetinin Orta Doğu’da “hem İsraillilerin hem de Filistinlilerin barış ve güvenlik içinde yaşayabileceği” iki devletli bir çözümü desteklemeye devam ettiğini belirtti.
Albanese düzenlediği basın toplantısında “Avustralya’nın pozisyonu geçen yıl olduğu gibi bu sabah da aynıdır,” dedi.”
‘Korkunçtu’
Trump, ABD’nin yıllardır benimsediği resmi dış politikası olan iki devletli çözüme karşı olmadığını belirterek, “Bu iki devlet, tek devlet ya da başka bir devletle ilgili bir şey ifade etmiyor,” dedi.
ABD’nin insanlara “bir yaşam şansı” vermek istediğini çünkü Gazze Şeridi’nin “orada yaşayan insanlar için bir cehennem çukuru” olduğunu söyleyen Trump, “Hiçbir zaman yaşam şansları olmadı çünkü Gazze Şeridi orada yaşayan insanlar için bir cehennem çukuruydu. Korkunç bir durum,” ifadelerini kullandı.
İsrail’de Trump’ın önerisi, İsrail ile Hamas arasında ocak ayında varılan kırılgan ateşkes anlaşmasına şiddetle karşı çıkan Netanyahu kabinesinin aşırı sağcı üyeleri tarafından övgüyle karşılandı.
Ateşkes anlaşmasını protesto etmek için İsrail hükümetinden istifa eden İsrail’in eski ulusal güvenlik bakanı Itamar Ben Gvir sosyal medyada, “Donald, bu güzel bir dostluğun başlangıcı gibi görünüyor,” şeklinde bir paylaşımda bulundu.
Ben Gvir ayrıca, İsrail radyosuna verdiği demeçte, Trump’ın önerisinin ardından Netanyahu’nun iktidardaki koalisyona geri dönmesinin daha olası olduğunu belirtti.
Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, X’te İbranice olarak Trump’a teşekkür etti ve İsrail ve ABD bayraklarının emojilerini ekleyerek haberi “daha da iyi ve daha da güzel” olarak ilan etti.
Netanyahu ise Trump’ı “İsrail’in Beyaz Saray’da sahip olduğu en büyük dost” olarak tanımladı ve “yeni fikirlerle kalıpların dışında düşündüğü” için övdü.
