AB, İsrail yerleşimlerine yaptırım konusunda yönünü bulmakta zorlanıyor

Avrupa Birliği (AB) büyükelçileri, İsrail yerleşimlerine yaptırım uygulanması konusunda atılacak sonraki adımlar üzerinde anlaşmaya varamadı. Seçeneklerin hiçbiri için çoğunluk sağlanamaması üzerine diplomatlar, önlerinde net bir yol olmadığını itiraf etti.

Üye ülkeler, İsrail’in yasa dışı yerleşimlerine yönelik kısıtlayıcı tedbir seçeneklerini bir kez daha görüştü ancak hiçbir seçenek çoğunluğun desteğini alamadı ve henüz net bir yön belirlenebilmiş değil.

Çarşamba günü, İsrail ile ilişkiler gibi hassas bir konu AB büyükelçilerinin masasına geri geldi. Büyükelçiler, ülkenin İşgal Altındaki Filistin Toprakları’ndaki yerleşimlerine yaptırım uygulanmasına yönelik bir dizi seçenek ve atılacak sonraki adımları değerlendirdi.

Yerleşim ürünleri için mevcut etiketleme kurallarının daha sıkı uygulanmasından, caydırıcı gümrük vergilerine ve tam bir ticaret yasağına kadar uzanan bu seçenekler, AB dışişleri bakanlarının son toplantısında da tartışılmıştı.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’a göre, “en çok destek gören seçenek yasa dışı yerleşimlerle ticaretin yasaklanmasıydı.” Kallas, dosyayı ilerletmek amacıyla dışişleri bakanlarını olağanüstü bir toplantıya çağırma fikrini de ortaya atmıştı.

Ancak AB Konseyi’nin İrlanda başkanlığına siyasi bir yön vermesi amaçlanan büyükelçiler görüşmesinden net bir gösterge çıkmadı. Dört diplomat Euronews’e yaptığı açıklamada, sunulan seçeneklerin hiçbirini destekleyecek yeterli çoğunluğun oluşmadığını belirtti.

İsminin açıklanmaması kaydıyla Euronews’e konuşan bir AB diplomatı, “Gerçek anlamda net bir yön yok. Üye ülkeler şimdilik ilerlemek istemedi,” dedi.

AB anlaşmalarına göre Konsey, basit çoğunlukla Komisyon’dan bir teklif sunmasını talep edebilir. Ancak şimdiye kadar AB yürütme organı, siyasi desteğin yetersiz olduğu gerekçesiyle İsrail yerleşimlerine yönelik yaptırımlar konusunda adım atmakta isteksiz davrandı.

İsrail, AB başkentleri arasında bölünme yaratan bir konu olmaya devam ediyor. Hollanda, İsveç ve Fransa gibi ülkeler İsrail yerleşimlerinden yapılan ithalata karşı sert tedbirler alınması için bastırırken; Almanya ve Çekya, İsrail hükümetini uzaklaştırabilecek adımlara direniyor.

İkinci bir diplomat ise, “Bazı üye ülkeler ilerlemek için bir yol arıyor ancak diğerleri hiçbir yöne hareket etmiyor. Ne olduğunu anlamak mümkün değildi,” ifadelerini kullandı.

Ticaret yasağına verilen destek basit çoğunluğa çok uzak olmasa da, 14 üye ülkeden oluşan eşik henüz aşılabilmiş değil. Yaklaşık sekiz ülkenin sunulan tekliflerin tamamına karşı çıktığı, diğerlerinin ise henüz bir tutum sergilemediği bildiriliyor.

Dengeyi bozacak bir gelişme olmaması nedeniyle diplomatlar, bundan sonra ne olacağına dair net bir öngörü bulunmadığı konusunda hemfikir. İsrail’de ekim ayı sonunda yapılacak genel seçimler de tabloyu daha karmaşık hale getiriyor ve iç siyasete müdahale ediyor gibi görünme korkusuyla herhangi bir AB hamlesini daha da düşük bir ihtimal kılıyor.

İrlanda başkanlığı, yaz boyunca ikili görüşmelerin devam edeceğini duyurarak toplantıyı kapattı. Kallas tarafından ortaya atılan olağanüstü Dışişleri Konseyi fikri, özellikle ABD ve İran arasında yeniden tırmanan gerilim başta olmak üzere diğer dosyaların aciliyet kazanmasıyla artık düşük bir ihtimal gibi görünüyor.

Şu anda planlanan bir sonraki üst düzey görüşme, eylül ayı başında İrlanda’da yapılacak gayriresmi dışişleri bakanları toplantısı. Ancak dikkatler başka alanlara kaydığı için o zaman bile bu konuya zaman kalıp kalmayacağı belirsizliğini koruyor.

İlk diplomat Euronews’e, “Hepimiz bunun karmaşık olduğunu biliyoruz ama zorlamayla olmaz. Daha fazla zamana ihtiyaç var,” dedi.