Fransa Cumhurbaşkanı Macron, diplomatik kriz sürerken Lübnan Başbakanı Selam’ı ağırlıyor

Emmanuel Macron Salı günü Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam’ı kabul ederken, İsrail ve Lübnan arasında yeni doğrudan müzakerelerin Perşembe günü Washington’da yapılması bekleniyor.

Bu ziyaret vesilesiyle Elysée Sarayı’ndan yapılan açıklamada Fransa’nın “ateşkese sıkı bir şekilde uyulmasına olan bağlılığını, Fransa’nın Lübnan’ın toprak bütünlüğüne verdiği desteği ve Lübnan devletinin egemenliğini ve silah tekelini tam olarak garanti altına almak için attığı adımları yeniden teyit etme” niyetinde olduğu belirtildi. Saat 17.30’da yapılması planlanan toplantının ardından bir basın toplantısı düzenlenecek.

Bu diplomatik süreç, Cumartesi günü Lübnan’daki Birleşmiş Milletler Geçici Gücü’nden (UNIFIL) bir Fransız askerinin ölümünün ardından özellikle zor bir atmosferde gerçekleşiyor.

BM Güvenlik Konseyi’nin on beş üyesi saldırıyı kınadı ve sorumluların “gecikmeksizin adalete teslim edilmesi” çağrısında bulundu. Fransa Cumhurbaşkanı ve BM Hizbullah‘ı suçluyor.

Pazartesi günü Emmanuel Macron, İran yanlısı Şii hareketini Cumartesi günü barış gücü askerlerine pusu kurarak Başçavuş Florian Montorio’yu öldürmekle suçladı ancak Fransız vatandaşı olduğu için hedef alınmadığını söyledi.

“Hizbullah gerçekten de askerlerimizi hedef aldı (…) Onları Fransız oldukları için hedef almadılar. Görevlerini yerine getirdikleri için hedef aldılar.”

Emmanuel Macron ayrıca_”Lübnanlı yetkililerin bu saldırıyı kınadıklarını ve faillerin tutuklanması ve cezalandırılmaları için gerekli adımları atacaklarını”_ ifade etti.

Çarşamba akşamı sona erecek olan acil ateşkesin yanı sıra UNIFIL’in geleceği de söz konusu. Lübnan’daki BM misyonu yıl sonunda mavi miğferlilerini geri çekmeye başlayacak.

Bu beklenti temel bir soruyu gündeme getiriyor: 1948’den beri savaş halinde olan Lübnan ve İsrail arasındaki sınır bölgesinde güvenliği gelecekte kim sağlayacak? 1978’den bu yana görev yapan UNIFIL, ülkenin güneyinde barışı tesis etmeyi ve Lübnan otoritesini desteklemeyi amaçlıyor.

Emmanuel Macron ve Nawaf Salam arasındaki görüşmeden kısa bir süre önce, Elysée Sarayı’ndan bir danışman Euronews muhabirlerinin dedahil olduğu gazetecilere, İspanya, İtalya ve Almanya da dahil olmak üzere BM misyonuna halihazırda dahil olan Avrupa ülkeleriyle görüşmelerin devam ettiğini söyledi.

“Bu oyuncular şu anda Lübnan hükümetini destekleyecek uluslararası bir gücün neye benzeyebileceği konusundaki tartışmalara doğrudan katkıda bulunuyorlar” diyen danışman, bunun BM çekildikten sonra bu ülkelerin Lübnan’da yer alacağı anlamına gelmediğini de sözlerine ekledi.

Ancak bu stratejik düşünce Fransa’nın diplomatik pozisyonunun zayıfladığı bir döneme denk geliyor.

Paris’in İsrail ve Lübnan arasında Washington’da yapılan yeni doğrudan görüşmelerde arabulucu rolü oynamak istemesine rağmen, İsrailli yetkililer Fransa’nın müzakerelerde yer almaması konusunda ısrarcı oldular.

İsrail’in Fransa’ya yönelik pek çok şikâyeti arasında bir düzine İsrailli savunma şirketinin Paris’teki Eurosatory 2024 ve Paris Air Show 2025 fuarlarından dışlanması ve Fransa’nın geçen yıl BM’de Filistin devletini tanıma girişimindeki öncü rolü de yer alıyor.

Fransa’nın Lübnan ile Birinci Dünya Savaşı sonrası Fransız mandasından miras kalan tarihi bağları göz önünde bulundurulduğunda bu kenara itilme durumu daha da dikkat çekici hale geliyor.

Paris ayrıca İsrail ve Hizbullah arasında 2024 ateşkesine yol açan dolaylı görüşmelerin kolaylaştırılmasına yardımcı oldu ve ateşkesin uygulanmasını denetlemekten sorumlu mekanizmada ABD’nin yanında yer aldı.

Aynı zamanda Orta Doğu’daki çatışma Fransa’nın bütçe durumunu da etkiliyor. Salı günü hükümet, savaşın 4 milyar ila 6 milyar euro arasında olduğu tahmin edilen ekonomik etkisini dengelemek için yeni tasarruf tedbirlerini açıklayacak.

Açıklamaların bugün ilerleyen saatlerde yapılması bekleniyor. Özellikle Başbakan Sébastien Lecornu’nun yakıt sübvansiyonları konusunda konuşması ve halihazırda yürürlükte olan programları genişletme olasılığını dile getirmesi bekleniyor.