Hiroşima’ya atom bombası saldırısının 81. yılında nükleer silahsızlanma çağrısı

Anma törenine başbakan sıfatıyla ilk kez katılan Japonya Başbakanı Sanae Takaichi ise Birleşmiş Milletler’in nükleer silahların yayılmasını önlemeye yönelik çerçevesi kapsamında, nükleer silahların bir daha asla kullanılmadığı bir dünya hedefi doğrultusunda “gerçekçi bir yaklaşım” benimseyeceğini söyledi.

Bu yılki anma töreni, nükleer caydırıcılık politikasını destekleyen şahin çizgideki Takaichi hükümetinin, yıl sonunda hazırlanması planlanan yeni güvenlik ve savunma belgeleri kapsamında Japonya’nın savaş sonrası benimsediği “üç nükleer ilke”yi esnetebileceğine ilişkin tartışmaların gölgesinde gerçekleştirildi.

Takaichi daha önce, bu ilkelerden üçüncüsü olan “ülkeye nükleer silah sokulmaması” ilkesinin gözden geçirilmesini savunmuştu.

Başbakan, Japonya’nın savaş sonrası dönemde üç nükleer ilkeye bağlı kaldığını belirtirken, bu politikanın gelecekte de sürdürüleceğine ilişkin açık bir taahhütte bulunmadı.

Atom bombası saldırısından sağ kurtulanlar ise, Japonya da dahil olmak üzere uluslararası toplumda nükleer silahların caydırıcılık amacıyla elde tutulmasına yönelik desteğin artmasından duydukları endişeyi dile getiriyor.

ABD’nin nükleer şemsiyesi altında bulunan Japonya, Washington’dan güvenlik taahhüdünün sürdürülmesi ve daha güçlü koruma sağlanması yönündeki beklentisini defalarca yineledi.

Bu nedenle Japon hükümeti, saldırıdan sağ kurtulanların Nükleer Silahların Yasaklanması Antlaşması’nı imzalama veya antlaşma toplantılarına gözlemci olarak katılma yönündeki taleplerini bugüne kadar reddetti.

İkinci Dünya Savaşı’nın sonu

ABD’nin 6 Ağustos 1945’te Hiroşima’ya düzenlediği atom bombası saldırısında kent büyük ölçüde yıkıldı, yaklaşık 140 bin kişi hayatını kaybetti. Üç gün sonra Nagazaki’ye atılan ikinci atom bombası ise yaklaşık 70 bin kişinin ölümüne yol açtı. Japonya, 15 Ağustos 1945’te teslim olarak İkinci Dünya Savaşı’nı ve Asya’da yaklaşık yarım yüzyıl süren yayılmacı politikalarını sona erdirdi.

Günümüzde hayatta olan atom bombası mağdurlarının sayısı 91 bin 105’e gerilerken, bu sayı ilk dönemdeki toplamın yaklaşık dörtte birine karşılık geliyor. Yaş ortalaması 86’nın üzerine çıkan mağdurlar, tanıklıkların zamanla unutulmasından endişe duyuyor. Hayatta kalan en genç kişiler, saldırı sırasında yaşlarının çok küçük olması nedeniyle yaşananları net biçimde hatırlayamıyor.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, yazılı açıklamasında, “Nükleer silahların dehşeti, Hiroşima’nın verdiği derslerden yalnızca biri. Diğeri ise bu silahların tehdidinin ya da kullanımının akla bile gelmeyeceği bir dünya inşa etme ihtiyacıdır,” dedi.

“Hiroşima, direncin, yeniden doğuşun ve umudun ilham verici bir örneği olmaya devam ediyor. Kuşaklar boyunca kentin sakinleri, en karanlık anların ardından bile farklı bir geleceği seçip inşa edebileceğimizi bize hatırlatıyor” diyen Guterres, “bölünme yerine diyalog, çatışma yerine işbirliği ve dar çıkarlar yerine ortak güvenlik” çağrısında bulundu.