İspanya Başbakanı Sanchez’den AB’ye çağrı: ‘İsrail ile ortaklık anlaşmasını 48 saat içinde feshedin’

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, pazar günü düzenlenen “Kamu Hizmetlerini Savun” temalı mitingde, İspanya hükümetinin önümüzdeki salı günü Avrupa’ya, “AB’nin İsrail ile olan ortaklık bağlarını koparması” yönündeki resmi teklifi sunacağını duyurdu.

Sanchez, İspanya’nın “İsrail halkının dostu” olduğunu ancak mevcut hükümetin eylemlerini paylaşmadığını belirterek diğer Avrupa ülkelerini de bu girişime katılmaya çağırdı.

Bu hamle beklenmedik bir gelişme değil. Sanchez, Lübnan’a yönelik saldırıların şiddetlenmesinin ardından daha önce de anlaşmanın askıya alınması çağrısında bulunmuştu ancak pazar günkü açıklamasıyla bu çağrı, somut bir tarihe bağlanan kesin bir taahhüde dönüştü.

Sanchez, sosyal medya üzerinden ve meydanlarda verdiği mesajda, “AB’nin İsrail ile Ortaklık Anlaşması’nı feshetme zamanı gelmiştir. İsrail halkına karşı hiçbir önyargımız yok, aksine dostuz. Ancak uluslararası hukuku ve dolayısıyla AB’nin ilke ve değerlerini ihlal eden bir hükümet ortağımız olamaz. Savaşa hayır,” ifadelerini kullandı.

İspanya’nın bu çatışmaya yönelik tutumu aylardır katılaşmaya devam ediyor. İspanya ve İrlanda, insan haklarına ve demokratik ilkelere saygının ilişkinin “temel unsuru” olduğunu savunarak AB-İsrail anlaşmasının acilen gözden geçirilmesini talep etmişti. Barselona’daki bir forumda konuşan Sanchez, İsrail’in anlaşmanın birçok maddesini “ayaklar altına aldığını” savunmuş, Netanyahu ise İspanya’yı İsrail’e karşı “diplomatik savaş” yürütmekle suçlamıştı.

Avrupa ikiye bölünmüş durumda

İspanya’nın teklifi Avrupa’da tamamen yalnız değil. Belçika, Slovenya, Finlandiya, Fransa, İrlanda, Lüksemburg, Portekiz ve İsveç gibi ülkeler benzer girişimlere destek verirken; Almanya, İtalya, Yunanistan, Macaristan ve Güney Kıbrıs gibi ülkeler bu tür hamlelere karşı çıkıyor.

AB, yıllık 45 milyar euroyu aşan ticaret hacmiyle İsrail’in en büyük ticari ortağı konumunda, bu nedenle anlaşmanın feshi ciddi ekonomik ve siyasi sonuçlar doğurma potansiyeline sahip.

Mitingde, “bu savaşı başlatanlara” da seslenen Sanchez, onları savaşı durdurmaya ve Netanyahu’yu “dizginlemeye” çağırdı. Bu mesajı vermek için bir seçim kampanyası etkinliğinin seçilmiş olması tesadüf değil: Başbakan, bir yandan İspanya’yı Avrupa sahnesinde farklı bir konuma yerleştirmeyi hedeflerken, diğer yandan Endülüslü seçmenler arasındaki ilerici profilini güçlendirmeyi amaçlıyor.

Öte yandan, “Filistin İçin Adalet” adlı bir vatandaş girişimi, anlaşmanın feshi için bir milyondan fazla imza toplayarak Avrupa Komisyonu’nu konuyu incelemeye zorlayacak eşiği aşmış durumda. Brüksel’deki süreç karmaşık olsa da, İspanya’nın önerisi sokaktaki kamuoyu desteğini arkasına almış görünüyor.